Deze vier werkwoorden beginnen met le, maar betekenen iets heel anders. Vergelijk ze in zinnen en test welke betekenis bij een situatie past
Vier woorden, vier verschillende handelingen
Lenen, lezen, leven en leren beginnen allemaal met de letters le en bestaan elk uit vijf letters. Toch kun je ze niet zomaar door elkaar gebruiken: je leent iets tijdelijk, je leest een tekst, je leeft of bestaat, en je leert kennis of een vaardigheid. Kijk bij twijfel vooral naar wat er in de zin gebeurt. Dat maakt het verschil vaak meteen duidelijk
Betekenis en voorbeeld
De woorden naast elkaar
- lenen
- Iets tijdelijk van een ander krijgen of aan een ander geven
- Mag ik jouw pen lenen?
- lezen
- Geschreven tekst bekijken en begrijpen
- Mijn zoon kan al lezen
- leven
- Bestaan en ademen, of ergens wonen
- Wij leven al jaren in deze stad
- leren
- Kennis of een vaardigheid opdoen, of die aan iemand anders doorgeven
- Ik wil graag leren zwemmen
Let op wie iets doet en wat het onderwerp is. In “Mag ik jouw pen lenen?” krijgt de spreker tijdelijk een pen van iemand anders. In “Mijn zoon kan al lezen” gaat het om geschreven tekst begrijpen. De zinnen geven dus niet alleen een voorbeeld van het woord, maar laten ook zien welke handeling erbij hoort
Lenen of leren?
Lenen
Je krijgt iets tijdelijk van iemand, of geeft iets tijdelijk aan iemand. Vaak gaat het om een voorwerp of geld. Voorbeeld: “Hij wil geld lenen voor een auto”
Leren
Je doet kennis of een vaardigheid op, of helpt iemand anders die op te doen. Voorbeeld: “Zij gaat haar broertje leren fietsen”
Zo kies je het juiste woord
Gebruik de zin als aanwijzing
Zoek de handeling
Gaat het om een boek, tekst of iets anders dat geschreven is? Dan past lezen. Gaat het om kennis of een vaardigheid opdoen, dan past leren
Controleer of iets tijdelijk wordt uitgewisseld
Als iemand een voorwerp of geld tijdelijk van een ander krijgt of aan een ander geeft, gebruik je lenen
Kijk of het over bestaan of wonen gaat
Bij bestaan, ademen of ergens wonen gebruik je leven. “Vissen kunnen niet leven zonder water” gaat bijvoorbeeld over bestaan
Een handige controle is om het werkwoord te vervangen door een korte omschrijving. “Ik wil graag leren zwemmen” betekent dat iemand de vaardigheid zwemmen wil opdoen. “Mag ik jouw pen lenen?” betekent dat iemand de pen tijdelijk wil gebruiken. Als de omschrijving niet bij de situatie past, heb je waarschijnlijk een ander woord nodig
Test jezelf
Welk woord past in deze zin: “Vissen kunnen niet ___ zonder water”?
Toon antwoord
Optie 1, leven, is correct omdat de zin gaat over bestaan en ademen. Lenen gaat over iets tijdelijk krijgen of geven, en lezen over geschreven tekst begrijpen
In Worduel speel je met woorden van vier tot zes letters. In een solo-spel krijg je zes pogingen; na afloop verschijnen de woordsoort, de betekenis en twee voorbeeldzinnen. Zo kun je ook bij deze woorden letten op de context en op de handeling die een werkwoord beschrijft. Een woordspel is daarbij een oefening met woorden en spelling, geen volledige taalcursus